CIŚNIENIE

Dlaczego ostre obcasy wbijają się w ziemię?

Lekcja 3 Hydrostatyka • Klasa 7

Co to właściwie jest ciśnienie?

Ciśnienie mówi nam, jak silnie działamy na powierzchnię. Ta sama siła rozłożona na małej lub dużej powierzchni daje zupełnie inne skutki.

Wyobraź sobie but z bardzo ostrym obcasem i ten sam but z szeroką, płaską podeszwą. Ta sama osoba, ta sama masa, ale gdy stanie na miękkiej ziemi w ostrym obcasie – obcas wbija się w podłoże. W bucie z szeroką podeszwą już nie.

DUŻE CIŚNIENIE
MAŁE CIŚNIENIE
📐 Definicja

Ciśnienie to wielkość fizyczna, która mówi, jak duża siła działa na jednostkę powierzchni. Im mniejsza powierzchnia przy tej samej sile – tym większe ciśnienie.

📏 Jednostka

1 Pa (1 pascal) to ciśnienie wywierane przez siłę 1 N działającą na powierzchnię 1 m². Nazwa pochodzi od Blaise'a Pascala.

Wzór na ciśnienie

$$ p = \frac{F}{S} $$
p – ciśnienie [Pa] · F – siła nacisku [N] · S – pole powierzchni [m²]
🎯 Postęp
0 / 5

📝 Zadania treningowe

Zadanie 1
Słoń wywiera siłę 40 000 N na podłoże. Powierzchnia stóp: 0,4 m². Oblicz ciśnienie.
Do rozwiązania
💡 Rozwiązanie
Korzystamy ze wzoru:
$$ p = \frac{F}{S} = \frac{40\,000\,\text{N}}{0{,}4\,\text{m}^2} = 100\,000\,\text{Pa} $$
Odpowiedź: 100 000 Pa (około 1 atmosfera).
Zadanie 2
Dlaczego ciężkie czołgi poruszają się na szerokich gąsienicach, a nie na wąskich kołach?
Do rozwiązania
💡 Rozwiązanie
Ze wzoru $p = \frac{F}{S}$ wiemy, że dla tej samej siły (ciężaru czołgu) możemy zmniejszyć ciśnienie przez zwiększenie powierzchni.

Gąsienice mają dużo większą powierzchnię styku z podłożem niż koła, więc czołg wywiera mniejsze ciśnienie i nie zapada się.
Zadanie 3
Ratownik na kruchym lodzie kładzie się i czołga, zamiast iść. Dlaczego?
Do rozwiązania
💡 Rozwiązanie
Gdy ratownik stoi, cały ciężar działa na małą powierzchnię stóp – ciśnienie jest duże.

Gdy leży, ten sam ciężar rozkłada się na dużo większą powierzchnię ciała, więc ciśnienie maleje. Lód się nie łamie!
Zadanie 4
Klocek o masie 50 kg, podstawa 0,5 m × 0,2 m. Oblicz ciśnienie (g = 10).
Do rozwiązania
💡 Rozwiązanie
1. Siła ciężkości: $F = m \cdot g = 50 \cdot 10 = 500\,\text{N}$
2. Powierzchnia: $S = 0{,}5 \cdot 0{,}2 = 0{,}1\,\text{m}^2$
3. Ciśnienie: $p = \frac{500}{0{,}1} = 5000\,\text{Pa}$

Odpowiedź: F = 500 N, p = 5000 Pa
Zadanie 5
Blok o masie 80 kg, podstawa 0,05 m². Oblicz ciśnienie (g = 10).
Do rozwiązania
💡 Rozwiązanie
1. Siła: $F = 80 \cdot 10 = 800\,\text{N}$
2. Ciśnienie: $p = \frac{800}{0{,}05} = 16\,000\,\text{Pa}$

Odpowiedź: F = 800 N, p = 16 000 Pa

Gotowe? Idź dalej!

W następnej lekcji poznasz prawo Archimedesa.

Następna lekcja