POLE WOKÓŁ PRZEWODNIKA

Kiedy prąd staje się magnesem

Lekcja 3 Magnetyzm • Klasa 8
📚 Ciekawostka historyczna

W 1820 roku duński fizyk Hans Christian Oersted podczas wykładu przypadkiem zauważył, że włączenie prądu w drucie powoduje odchylenie igły kompasu leżącego obok. To było przełomowe odkrycie: prąd elektryczny wytwarza pole magnetyczne!

Pole wokół przewodu

Każdy przewodnik, przez który płynie prąd, staje się magnesem. Linie pola magnetycznego układają się wokół niego w charakterystyczne okręgi.

🔬 Laboratorium: Reguła prawej dłoni

Włącz prąd (Góra/Dół) i zobacz, w którą stronę krążą linie pola.

I Linie = Pole magnetyczne (B)
Prąd nie płynie. Brak pola.
✋ Zapamiętaj: Reguła prawej dłoni

Obejmij przewodnik prawą dłonią tak, aby kciuk wskazywał kierunek prądu ($I$).
Wtedy zgięte palce pokażą kierunek linii pola magnetycznego.

Elektromagnes (Zwojnica)

Pojedynczy drut daje słabe pole. Aby uzyskać silny magnes, zwijamy drut w sprężynkę (zwojnicę) i wkładamy do środka gwóźdź.

BAT +
Prąd z baterii płynie przez zwoje, a stalowy rdzeń wzmacnia pole magnetyczne.
🔧 Dlaczego to działa?

Rdzeń z ferromagnetyka (żelaza) "zbiera" linie pola wszystkich zwojów i wzmacnia je tysiące razy. Tak powstaje elektromagnes.

🎯 Postęp
0 / 2

📝 Sprawdź wiedzę

Zadanie 1
Jaki kształt mają linie pola magnetycznego wokół prostego przewodu z prądem?
Do rozwiązania
💡 Rozwiązanie
Odpowiedź B jest poprawna.
Linie pola tworzą koncentryczne okręgi wokół przewodu (jak słoje w drzewie).
Zadanie 2
Co należy zrobić, aby wzmocnić pole magnetyczne zwojnicy?
Do rozwiązania
💡 Rozwiązanie
Odpowiedź C jest poprawna.
Żelazo jest ferromagnetykiem i bardzo silnie wzmacnia pole magnetyczne zwojnicy.

🎉 Gratulacje!

Ukończyłeś dział Magnetyzm! Wróć do listy działów.

Wróć do fizyki klasa 8